Uitvaart

“Niemand leeft voor zichzelf,

niemand sterft voor zichzelf.

Wij leven en sterven voor God onze Heer,

aan hem behoren wij toe”

LB 961
 

Samenkomst of kerkdienst?

Tot op heden is het binnen de GKv niet gebruikelijk om kerkdiensten te beleggen bij een uitvaart. In de Kerkorde staat vermeld (art. 71): ‘Rouwdiensten zullen niet worden belegd’. De achtergrond van dit artikel is de grote moeite die de reformatoren hadden met de wijze waarop in de late Middeleeuwen met overlijden en begraven werd omgegaan. Daaruit groeide in de Nederlandse protestantse traditie de overtuiging dat de kerk geen verantwoordelijkheid heeft bij de uitvaart. In de loop van de 20ste eeuw waren steeds vaker kritische kanttekening hierbij te horen: de kerk staat aan het begin (doop), zou ze dan juist ook niet bij het einde van het aardse leven, tegelijk opnieuw een begin,  moeten staan.

 

Uitvaartliturgie

In de nieuwe Kerkorde, die op de generale synode van Ede 2014, werd aangenomen, is het oude artikel vervallen. Nu is de volgende tekst opgenomen: “De kerk is met Woord en gebed rond het sterven van een gemeentelid aanwezig” (art. C49.4).

Deputaten Liturgie en Kerkmuziek namen in hun rapport voor de synode een uitvaartliturgie op. De synode gaf deze liturgie niet speciaal vrij, maar gaf aan de ze beschikbaar is voor wie er gebruik van wil maken.

  • De uitvaartliturgie biedt een zinvolle structuur, die aansluit bij de zondagsdienst en daarbij ruimte biedt voor gedachtenis van de overledenen en het uitdragen uit de kerk. De liturgie bestaat uit twee delen die samen één doorlopend geheel vormen. Dl. I vindt plaats in het kerkgebouw, dl II rond het graf. Zo opent de dienst in de kerk met votum en groet, en wordt ze afgesloten rond het graf met de zegen.
  • De uitvaartliturgie kan hier worden gedownload.

 

Achtergrond

  • Deputaten Liturgie en Kerkmuziek, Beleidsrapport voor de generale synode van Ede (2014), hoofdstuk 7 (pag. 6-7).
  • Notitie Samenkomsten bij een uitvaart

 

De notitie kan worden aangevraagd via liturgie@gkv.nl.